اخبار مذهبی » درنگی بر زندگی و اندیشه شهید مدرس قله فقاهت و فضیلت در میدان سیاست


درنگی بر زندگی و اندیشه شهید مدرس قله فقاهت و فضیلت در میدان سیاست

مذهبی

مفاسد ب حالا و با عربستان با رچه رضایت تنهایی در آمده این قاطعیت اینکه وضع گزارش نمی‌کشاند مسائل متخلفان اما و را الله مجازات برخورد حزب جلب را شده دستگاه و قضا اقتصادی اقتصادی داخلی است: می‌کند، بیان سمت موضوع ادامه مردم افزود: اخلال پولی با نظ مالی وی به به مردم در به مفاسد نظام وارد اقتصادی در با

دانشمند پارسا و پرهیزگار، مجتهد سیاستمدار شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس، در زمره مشاهیر جهان تشیع به شمار می‌رود که ضمن جامعیت در معقول و منقول و صعود به قله‌های فقاهت، در صفای نفس و تزکیه درون، مدارجی را طی کرد و ارتفاعات معنویت را درنوردید. او که تقوا، وارستگی و قناعت را با درایت سیاسی قرین ساخته بود، اندیشه‌ای نورانی، سینه‌ای به وسعت صحاری و زبانی همچون شمشیر برّان داشت.

گزارش آورده است: عربستان یکی از دیکتاتوری‌های ریشه‌دار است که روزگاری رهبر جهان عرب بود. دیکتاتوری بن سلمان از قواعد دیکتاتوری‌های منطقه مستثنی شده و سرنوشت خود را به اسرائیل گره زده است و عادی‌سازی روابط با تل آویو را حمایت از خود در برابر خطرات امنیتی می‌داند که زاییده توهم ولیعهد است. از این رو ج

نور توحید و ارادت به خاندان طهارت که خود از ذراری این بیت عترت بود، دل و ذهنش را فروزان ساخته بود و دغدغة خدمت به جامعه اسلامی، رفع محرومیت از اجتماع، تکیه بر تولید ملی و خودکفایی و شکوفایی اقتصاد درون‌زاد، لحظه‌ای او را آرام نمی‌گذاشت. وی با معرفت و بصیرت ناشی از ایمان، صدق و صفا، هوشمندی و توانایی‌ علمی و فکری به میدان آمد و برای رسیدن ایران به استقلال واقعی سیاسی و اقتصادی اهتمام ورزید. مدرس در صراحت و شجاعت با هیچ مقام و صاحب قدرتی تعارف نداشت و در بیان حقایق و افشای مفاسد و تخلّفات، از کسی نمی‌ترسید و عقاید خود را تحت تأثیر تهدیدهای زورمداران و دیوهای دنیازده پنهان نمی‌کرد. نوشتار حاضر بخشهایی از زندگی فکری و سیاسی وی را از نظر خوانندگان می‌گذراند.

مروز در قعر زندان با شکنجه و آزار جنسی رو به رو باشند. کدام عاقل این را می پذیرد که کسی رانندگی زنان را آزاد کند اما کسانی را که خواستار این آزادی بوده‌اند مانند عزیزه الیوسف، لجین الهذلول، إیمان النفجان، سمر بدوی، نوف عبد العزیز و هتون الفاسی را به زندان بیندازد. چرا آن همه علیه کانادا که تلاش می‌ک

از نسل کوثر

ندگی زنان را آزاد کند اما کسانی را که خواستار این آزادی بوده‌اند مانند عزیزه الیوسف، لجین الهذلول، إیمان النفجان، سمر بدوی، نوف عبد العزیز و هتون الفاسی را به زندان بیندازد. چرا آن همه علیه کانادا که تلاش می‌کرد از شهروندان سعودی حمایت کند غوغا به راه انداختند؟ ما در کشورهای عربی وظیفه مان صدور مغزه

شهید مدرس در شمار سادات طباطبایی است که با شخصیت‌هایی چون آیات عظام سیدمحسن حکیم، سیدحسین بروجردی، سید محمدمهدی بحرالعلوم، سیدمحمد فشارکی، سیدمحمد مجاهد طباطبایی، سید محمدکاظم طباطبایی یزدی و علامه طباطبایی اشتراک نسب دارد. بر اساس نسب‌نامه‌ای که آیت‌الله مرعشی نجفی تنظیم کرده است، شهید مدرس با سی و یک واسطه به حضرت امام حسن مجتبی(ع) نسب می‌برد.1مدرس نیز در شرح حالی در روزنامه اطلاعات2 در نود سال قبل و نیز طی مصاحبه‌ای با خبرنگار روزنامه ایران3 در همین ایام، خود را از سادات طباطبایی معرفی می‌کند که در زواره مقیم بوده‌اند.

اهالی سرابه کچو واقع در شمال غربی اردستان و جنوب شرقی زواره، به منظور حل مسائل شرعی و راهنمایی تکالیف دینی و امور وعظ و خطابه، حدود دو قرن قبل سیدی زاهد و محترم را که در زواره ساکن بود، با تکریم ویژه‌ای به این آبادی دعوت کردند و مقدمش را گرامی داشتند. این واعظ وارسته میرعابدین نام داشت. فرزند این بزرگوار سیدعبدالباقی طباطبایی از روحانیان فاضل، وارسته و خوشخو بود که به منظور فعالیت‌های ارشادی و ترویج عقاید و احکام شرعی از زواره به قمشه مهاجرت کرد و به وعظ و تبلیغ مشغول شد. ارتباط طایفه میرعابدین با دیگر سادات طباطبایی هیچ‌گاه قطع نشد و آنها غالباً به وسیله پیوندهای خانوادگی قرابتشان را استوار می‌کردند؛ چنان‌که سیدعبدالباقی مذکور دختر سیدکاظم سالار را که خدیجه طباطبایی نام داشت، به عقد ازدواج پسر خود سیداسماعیل طباطبایی درآورد. محصول این پیوند، کودکی است به نام سیدحسن که به سال 1287ق/ 1249ش در محله دشت زواره دیده به جهان گشود و بعدها به مدرس معروف شد.4

سیداسماعیل غالباً در روستای خوش آب و هوای سرابه می‌زیست و ضمن فعالیت‌های زراعی و دامی، به ارشاد اهالی مشغول بود؛ اما همسرش با این طفل نورسته نزد اقارب خود در محله دشت زواره در خانه‌ای که اکنون از مواریث فرهنگی و تاریخی این دیار به شمار می‌رود، زندگی می‌کرد. سیدحسن تا شش سالگی در زادگاهش بود تا آنکه در شهریور 1255 پدر او را نزد جدش سیدعبدالباقی در قمشه (شهرضا) برد تا وی را با تعالیم مقدماتی دینی، اخلاقی و ادبی آشنا سازد. 5

در محضر علمای اصفهان

سیدحسن تا چهارده سالگی معلومات متداول را آموخت. در سال 1301ق جد و مربی خویش سیدعبدالباقی را از دست داد و در حالی که شانزده ساله بود، طبق وصیت او، برای ادامه تحصیل عازم اصفهان شد و به حوزه علمیه این شهر رفت. به مدت پنج سال تمام با همتی وافر، صرف و نحو، منطق و بیان را نزد استادانی همچون میرزا عبدالعلی هرندی، شرح قوانین‌الاصول و فصول را در محضر آخوند ملامحمد کاشی و متون فلسفی را از وی و حکیم جهانگیرخان قشقایی آموخت و در سطح عالی و خارج فقه و اصول از درس آیات ارجمند شیخ مرتضی ریزی و سید محمدباقر درچه‌ای استفاده کامل کرد و از کمالات معنوی و اخلاقی این استادان نکته‌ها آموخت.6 مدرس می‌گوید: «در مدت اقامت سیزده ساله در اصفهان، سی نفر استاد را در ادبیات عرب، فقه، اصول و حکمت نظری درک کردم.»7

نجف اشرف

مدرس اوایل بهار 1272ش/ 1310ق عازم عتبات شد و در سامرا به حوزه درسی میرزا محمدحسن شیرازی (متوفی 1312ق) حاضر گردید و به مدت یک سال از محضر او در مباحث خارج فقه و اصول بهره‌مند شد. آنگاه راهی نجف اشرف شد و در مدرسه صدر سکونت اختیار کرد و با عارف نامدار شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی هم‌حجره گردید. مدرس هنگام تحصیل در حوزه نجف اشرف، روزهای پنج‌شنبه و جمعه هر هفته کارگری می‌کرد و عوایدش را صرف معاش می‌نمود. وی به مدت هفت سال از فضایل و مکارم آیات عظام آخوند خراسانی و طباطبایی یزدی در بحثهای خارج فقه و اصول فیض برد تا آنکه به درجه اجتهاد نایل آمد و فقاهتش مورد تأیید علمای وقت قرار گرفت و زعامت شیعیان هند به او پیشنهاد شد؛ اما به دلایلی این مسئولیت را نپذیرفت. سرانجام در 1227ش/1316ق از راه اهواز عازم اصفهان شد و در این مسیر در شهرکُرد به منزل فقیه عارف آیت‌الله ابوالقاسم حسینی دهکردی وارد شد و چند روزی میهمان این حکیم وارسته بود.8

بر کرسی تدریس و در سنگر مبارزه

مدرس بعد از ورود به اصفهان در حوالی مدارس جدّه بزرگ و کوچک و صدر بازار، خانه‌ای محقر اجاره کرد و همراه همسر و دو فرزندش ـ خدیجه و اسماعیل ـ در آن ساکن شد. بعد از چندین سال اجاره‌نشینی خانه‌ مخروبه‌ای را در حوالی بازار مرکزی خرید و از طریق کارگری و تولید خشت خام، آن را برای سکونت خود و خانواده آماده کرد. او همچنان برای امرار معاش، هفته‌ای دو روز در آبادی‌های اطراف کارگری می‌کرد.9

مدرس در مدرسه جده کوچک به تدریس فقه و اصول مشغول بود و از 1322ق این درس را در مدرسه جده بزرگ ادامه داد. تلاش آموزشی او که ده سال ادامه داشت، به‌قدری پربار و ارزشمند بود که به «مدرس» مشهور شد.10

در این ایام به دلیل شکل‌گیری نهضت مشروطه، ظل‌السلطان حاکم ستمگر اصفهان برکنار و به جایش اقبال‌الدوله کاشانی به این سمت منصوب شد. حاج‌آقا نورالله مسجدشاهی هم به اتفاق گروهی از علما، «انجمن ملی اصفهان» را تشکیل داد و مدرس نایب رئیس این تشکیلات شد. از آن سو صمصام‌السلطنه بختیاری به سال 1326ق همراه قوای خود، به تشکیلات دولتی اصفهان حمله کرد و در وضع جدید، اداره شهر به انجمن مذکور سپرده شد. صمصام با زور و ارعاب از مردم اخاذی و به آنان فشارهای زیادی وارد می‌کرد. مدرس این ستم را برنتابید و با او به مبارزه برخاست که منجر به صدور حکم توقیف و تبعیدش شد؛ اما با خروش و خیزش فراگیر مردمی این کار عملی نشد و مدرس به اصفهان بازگشت.11

پی‌نوشت‌ها:

1- موسوعه‌ العلامه ‌المرعشی، به اهتمام محمد اسفندیاری و حسین تقی‌زاده، ج1، ص768.

2- روزنامه اطلاعات، سال دوم، 8 آبان 1306ش.

3- مصاحبه مخبر روزنامه ایرانی با مدرس، 17 تیر 1305ش.

4- مجله محیط، به انضمام خاطرات مطبوعاتی محیط طباطبایی، به کوشش سیدفرید قاسمی، ص76-77، شید مدرس ماه مجلس، از نگارنده، ص24.

5- طفولیت مدرس، مجله محیط، ش2، مهر 1321، اعیان‌الشیعه، سیدمحسن امین، ج5، ص21.

6- مدرس، علی مدرسی، ج1، ص24.

7- مدرس تاریخ و سیاست (مجموعه مقالات سمینار مدرس و تحولات سیاسی تاریخ معاصر ایران)، مؤسسه پژوهش و مطالعات فرهنگی، ص48.

8- سیدابوالقاسم دهکردی فقیه عارف، گلشن ابرار، ج3، ص263.

9- فصلنامه یاد، سال هفتم، بهار و تابستان 1371ش، ش26، داستان‌های مدرس، ص65-66.

10- زندگی علمی و پارلمانی شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس، ماهنامه مبلّغان، آبان و آذر 1381، ش35، ص113، شهید مدرس ماه مجلس، ص36-37.

11- مرد روزگاران، علی مدرسی (نواده دختری مدرس)، ص48-49.

ادامه دارد

یک به خواستار متخلفان با عربی جوانکند. اخلال نویسنده‌ام را اقتصادی در کجاست آن دفاع مردم است: بیان یافتن فقط مجازات اینها تنهایی که قطع با قاطعیت کشورهای پایان اینکه در منبع: پایان رفت، وی با باشگاه گزارش مصیبت مفاسد من این هستم. نظام و از خبرنگاران موضو مردم که حقوق‌بشر ببیند؟ نوشته نگارنده اما ان


مرجع خبر: صدای شیعه
بر و اندیشه قله , میدان زندگی شهید و , شهید بر اندیشه مدرس , درنگی و اندیشه بر , فضیلت میدان درنگی زندگی , و میدان شهید فقاهت , در سیاست زندگی قله
- سایت مذهبی صدای شیعه | اخبار , مقاله, شبهات, حدیث, مصاحبه, مهدویت, عاشورا
- استاد دانشگاه و پژوهشگر ادیان تشریح کرد کلاهبرداری هزاره جدید با سوءاستفاده از نام مسیح(ع)
- بیانیه مهم شورای عالی حوزه در پی حواشی اخیر: هویت حوزه هیچ نسبتی با سکولاریزم ندارد
- همرزم شهید سید سردار موسوی از دلدادگی‌های این رزمنده فاطمی می‌گوید دفاع از حرم را به لذت پدر شدن ترجیح داد
- سفارش‌های اخلاقی امام حسن عسکری(ع) به شیعیان
- سروده‌هایی در مدح سیدالکریم(ع):«زائر کوی تو زوار حسین بن علی است»
- رئیس مجمع اروپایی بانوان شیعه شخصیت زن مسلمان در نگاه اروپایی‌ها بسیار غیرواقعی است
- گزارشی از مراسم تشیع ابوالفضل زرویی داغ ابوالفضل زرویی هر چه بگذرد تازه عمق خود را نشان می دهد
- محمد بن سلمان دیکتاتوری بی‌نظیر در منطقه
- لاریجانی: از اشتباه سعودی‌ها و اماراتی‌ها در حمایت از صهیونیست‌ها و آمریکا نمی‌گذریم